Jak wspomniałam we wcześniejszym wpisie, przedstawię teraz kilka metaprogramów, według których możemy spróbować określić swój wzorzec zachowań. Załóżmy, że każdy z tych programów to linia prosta, gdzie po środku znajduje się 0, a na krańcach w jedną i w drugą stronę 10. Programy opisują skrajne wzorce zachowań i całe zadanie tutaj polega na tym, żeby znając te skrajne wzorce umieć ocenić stopień ich natężenia u siebie.

Program "do" i "od"

- program "do" - najważniejsze jest dla Ciebie działanie, dążenie do postawionego celu, czasami możesz zbagatelizować ryzyko towarzyszące podjętemu przez siebie przedsięwzięciu, a także możesz przesadzić w ilości podejmowanych na raz działań i przez to się pogubić lub nie dokończyć któregoś z nich

- program "od" - ten program charakteryzuje nie podejmowanie ryzyka, dbasz o to, żeby Twoje działania były jak najbardziej bezpieczne, nie lubisz nowych sytuacji, które niosą ze sobą jakiekolwiek wątpliwości, plusem jest bez wątpienia, że z taką ostrożnością jeżeli już się czegoś podejmiesz, to możesz być praktycznie zupełnie pewny, że sytuacja jest bezpieczna, z drugiej strony przez tę postawę skupiasz się na złych stronach sytuacji i niekiedy wolisz jakiejś uniknąć aniżeli spróbować się z nią zmierzyć

Program "opcje" i "procedury"

- program "opcje" - lubisz mieć wachlarz możliwości, które dokładnie analizujesz, potrzebujesz dużo czasu do namysłu, co wiąże się z tym, że zwlekasz z podjęciem jakiejkolwiek decyzji do momentu, kiedy będziesz zmuszony przez okoliczności, żeby to zrobić

- program "procedury" - lubisz mieć pewne wzorce zachowań, według których postępujesz, kiedy pojawia się zbyt dużo możliwości na raz wpadasz w panikę, przygotowujesz listy z wypisanymi na nich zadaniami, działasz bardzo efektywnie w przypadkach, kiedy masz określone procedury, według których masz postępować, ciężko otworzyć się Tobie na jakieś innowacyjne, kreatywne zadania

Program "dążenie" i "unikanie"

- program "dążenie" - nie jest Ci obce powiedzenie Carpe diem! ;), jesteś "tu i teraz", dzięki czemu w pełni angażujesz się w każde działanie, którego się podejmujesz, bardzo dużo uwagi poświęcasz innym, co niekiedy może sprawić, że nie jesteś w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań wobec nich, często się spóźniasz, wyznając zasadę, że nie liczy się godzina przyjścia, a fakt, że się tam pojawisz

- program "unikanie" - zbyt długo rozmyślasz nad wszystkim: nad tym, co masz zrobić i nad tym, co już się stało, dzięki temu owszem potrafisz dobrze zorganizować pracę, ale z drugiej strony innym może się wydawać, że nie angażujesz się w powierzone Tobie zadanie, że sam plan i rozmyślanie nad nim jest dla Ciebie ważniejsze

Program "autorytet wewnętrzny" i "autorytet zewnętrzny"

- program "autorytet wewnętrzny" - działasz dzięki swojej intuicji, rzadko sięgasz po rady innych, nie potrzebujesz też pochwał ze strony innych, dzięki temu jesteś zmotywowany nawet w sytuacjach, kiedy nie doświadczasz motywacji z zewnątrz, ale i taki program może się odwrócić przeciwko Tobie, ponieważ niekiedy lekceważysz dobre rady innych właśnie przez poleganie na samym sobie

- program "autorytet zewnętrzny" - zdanie innych jest dla Ciebie najważniejsze, nieustannie szukasz rady, wsparcia, opinii, jesteś poniekąd marionetką w rękach innych, zmieniasz zdanie tak często jak oni, kiedy nie otrzymujesz żadnej informacji zwrotnej po prostu przestajesz działać

Program "ja" i "inni"

- program "ja" - najważniejszy jesteś dla siebie Ty sam, potrafisz o siebie zadbać, nie lubisz angażować się w problemy innych, podejmujesz decyzję pod kątem własnych potrzeb, praca zespołowa jest dla Ciebie nie lada wyzwaniem i możesz być postrzegany jako egoista

- program "inni" - umiesz działać zespołowo, dbasz o innych, upewniasz się, czy są zadowoleni, przez takie działanie zaniedbujesz samego siebie i swoje potrzeby

Program "szczegół" i "ogół"

- program "szczegół" - jak sama nazwa wskazuje, przywiązujesz wagę do najmnieszych detali jakiejś sytuacji, dostrzegasz jej złożoność, ale to może doprowadzić do tego, że stracisz główny cel działania

- program "ogół" - patrzysz na problem z szerszej perspektywy, wpadasz na dobre pomysły, w przypadku zbyt dużej ilości szczegółów jakiejś sytuacji nie jesteś w stanie dobrze funkcjonować

Program "myślenie" i "uczucie"

- program "myślenie" - potrafisz chłodno ocenić sytuację, nie angażując się emocjonalnie, Twoje decyzje są poparte logiczną analizą sytuacji, niekiedy przez takie podejście zapominasz o uczuciach innych osób, z którymi współpracujesz

- program "uczucie" - działasz pod wpływem emocji, polegając na intuicji, zwracasz uwagę na emocje innych

Program "podobieństwa" i "różnice"

- program "podobieństwa" - lubisz powielać pewne schematy, lubisz rutynę, wybierasz te same miejsca na wakacje, te same dania w ulubionej restauracji, w przypadku zetknięcia się z nowymi zadaniami porównujesz je ze starymi, niechętnie podejmujesz nowe działania, nawet jeśli miałyby przynieść Ci duże korzyści

- program "różnice" - nie cierpisz rutyny, ciągle szukasz nowych rozwiązań sytuacji, wychodzisz z założenia, że aby nie było nudno, cały czas musi się coś dziać, dzięki temu masz duże doświadczenie życiowe, ale czasami przesadzasz wprowadzając zmiany, których obecność jest w danej chwili Twojego życia zupełnie nieuzasadniona

Miłego odkrywania swoich programów! Ich odpowiednia znajomość i swobodne posługiwanie się nimi w różnych sytuacjach pomoże Ci zmaksymalizować korzyści i zminimalizować niepowodzenia. Trzeba pamiętać, że czasami jeden wzorzec zachowań sprawdza się w jakiejś sytuacji a w innej już nie. Stąd tak ważne jest, żeby umieć się nimi swobodnie posługiwać.