Wypalenie zawodowe u pracownika jest jak zatarty silnik w samochodzie. Jeśli mówisz tylko o swoim biurze, nie chcesz rozmawiać z rodziną, przestałeś chętnie i dobrze wykonywać swoją pracę sprawdź lepiej, kiedy ostatnio dolałeś sobie olej. Goście debaty eksperckiej na temat przyszłości profesjonalistów w Polsce i roli edukacji przez całe życie, która miała miejsce 5 grudnia br. w Collegium Civitas, radzili, jak niezależnie od wieku uniknąć „zatarcia silnika” i nie przestawać dziwić się otaczającemu światu. Przykłady z życia zawodowego Polaków przywoływali psychologowie biznesu i praktycy zarządzania, m.in. Małgorzata Gryz (Microsoft), Joanna Mesjasz (coach, psycholog biznesu, naukowiec) i Andrzej Sadowski (Centrum im. Adama Smitha).
Zagrożenie syndromem wypalenia zawodowego dotyka już co czwartego Polaka, bez względu na wiek, doświadczenie zawodowe i miejsce pracy – wskazuje dr Magdalena Łużniak-Piecha, Pełnomocnik Rektora ds. kształcenia ustawicznego w Collegium Civitas – Chcieliśmy sprawdzić, co radzą w takich przypadkach specjaliści zarządzania, psychologowie i przedstawiciele firm tworzących dobre praktyki w zakresie motywowania pracowników. Spojrzeliśmy na zagadnienie rutynizacji i wypalenia z punktu widzenia pracownika, pracodawcy i oczywiście, jako uczelnia wyższa, z poziomu ośrodka naukowego.
Co może zrobić pracownik?
Z badań pracowników w krajach UE wynika, że 30 proc. obserwuje u siebie destrukcyjny wpływ aktywności zawodowej na kondycję psychofizyczną. Zdaniem dr Joanny Mesjasz, psycholog zarządzania, w zarządzaniu własną karierą nie chodzi o to, by nie ponosić kosztów w ogóle, ale by je optymalizować. Naturalnym procesem, w którym dochodzić może do bilansowania jest dialog prowadzony z samym sobą. Chodzi o odejście od tego, co tylko zawodowe i znalezienie swojego źródła „wiecznej młodości”. Poczucie młodości oznacza pielęgnowanie w swoim życiu tego, co nas cieszy i sprawia przyjemność poza życiem zawodowym, jednocześnie rozbudzając w nas potrzebę kreatywności i ciągłego rozwoju bez względu na wiek – wyjaśnia dr Mesjasz.
Sposobów na zapewnienie sobie "drugiej nogi" w życiu jest wiele. Jednym równowagę zapewnia rodzina, drugim sport, a inni zaczynają np. studiować filozofię – wymienia dr Łużniak-Piecha – Mamy w Collegium Civitas osoby, których hobby to studiowanie filozofii. Są doświadczeni zawodowo i nie potrzebują kolejnego dyplomu do powieszenia na ścianie, lecz dawki solidnej wiedzy pozwalającej spojrzeć z perspektywy na problemy, które spotykają ich w życiu i pracy. Chcą nauczyć się czegoś nie dla prestiżu, ale dla siebie – dodaje.
Co może zrobić pracodawca?
Wystarczy czerpać z dobrych wzorców. Coroczna lista Najlepszych Miejsc Pracy w Polsce pokazuje najwyższe standardy dobrych praktyk w firmach. Odpowiedzi respondentów w ramach badania Great Place To Work, przedstawione przez zespół HR firmy Microsoft, potwierdzają złotą zasadę, że należy inwestować w pracownika, w jego rozwój, poczucie bezpieczeństwa, aby był zadowolony ze swojej pracy. Chodzi o to, aby jasno dawać do zrozumienia, że firma docenia jego wysiłek.
Co sprawia, że pracownik chętnie przychodzi do pracy? Przyjazna atmosfera, jasne kryteria awansu, wyjątkowe świadczenia pracownicze i bezpieczne warunki pracy to podstawa. Pracownikowi zależy na perspektywie rozwoju i na tym by mógł otwarcie rozmawiać z pracodawcą o swoich oczekiwaniach i aspiracjach. Dla 90 proc. ważne jest, że firma stwarza korzystne warunki dla pogodzenia pracy z obowiązkami rodzica lub opiekuna a dla blisko 88 proc., że ani wiek, płeć czy orientacja seksualna pracownika nie wpływa na sposób jego traktowania w firmie.
Jaką rolę pełni edukacja?
Rolą nowoczesnej edukacji jest tworzenie platformy wymiany myśli – intelektualnego i merytorycznego spotkania praktyków biznesu, samorządowców, struktur rządowych i środowiska naukowego Uczestnicy debaty wyraźnie wskazywali na potrzebę współpracy ze szkołami i uczelniami na poziomie praktycznym.
Kształtowanie odpowiednich postaw w zakresie rozwoju powinno odbywać się na wczesnym etapie edukacji i przy pełnym wsparciu ze strony środowiska, opiekunów i nauczycieli – mówi Małgorzata Gryz, dyrektor działu Współpracy z Klientami i Partnerami Microsoft – Dlatego też realizujemy międzynarodowy program „Partners in Learning”. Inicjatywa ta oferuje szkołom, nauczycielom i uczniom pomoc w podniesieniu poziomu umiejętności w zakresie technologii informatycznych i komunikacyjnych. Wyszukujemy i wspieramy innowacyjnych nauczycieli i szkoły, które tworzą środowisko sprzyjające rozwojowi. Jest to działanie szczególnie ważne dla zmniejszania wykluczenia cyfrowego w Polsce.
W naszym przekonaniu nowoczesna uczelnia to uczelnia otwartych drzwi i otwartych głów, weryfikująca utarte schematy i nieustannie zadająca pytanie: dlaczego i jak to zrobić lepiej? Ma za zadanie dostarczać rynkowi rozwiązań i analizy case studies z zakresu zarządzania, finansów i rozwoju struktury państwa, pozwalającej zyskać tzw. helicopter view. – podkreśla Pełnomocnik Rektora ds. kształcenia ustawicznego Collegium Civitas – Menedżer borykający się np. z problemem motywowania pracowników może porozmawiać na forum o rozwiązaniach, które wprowadzili przedstawiciele innych branż i sektorów gospodarki, a także zastanowić się wspólnie z teoretykami i naukowcami nad tym, jakie szersze mechanizmy spowodowały dany problem. Współpraca ta pozwala stawiać dokładną diagnozę sytuacji i wypracowywać gotowe rozwiązania na przyszłość –
dodaje dr Magdalena Łużniak-Piecha.
Debata Collegium Civitas była realizowana w ramach projektu „Edukacja przez Całe Życie” – programu Collegium Civitas współfinansowanego przez Unię Europejska w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Partnerem Projektu jest Europejskie Forum Właścicielek Firm.
***
Collegium Civitas – niepubliczna szkoła wyższa w Warszawie – rozpoczęła działalność w 1997 roku. Uczelnia działa pod patronatem pięciu instytutów PAN: Instytutu Filozofii i Socjologii, Instytutu Historii, Instytutu Studiów Politycznych, Instytutu Sztuki oraz Instytutu Slawistyki. Zajęcia prowadzą wybitni naukowcy, przedstawiciele instytucji międzynarodowych, ambasadorowie, dziennikarze i artyści. CC oferuje studia I i II stopnia w ramach następujących kierunków i samodzielnych specjalności: Socjologia, Stosunki Międzynarodowe, Politologia, Dziennikarstwo, Studia Azjatyckie. Collegium Civitas prowadzi studia podyplomowe, specjalistyczne kursy i warsztaty, a także zajęcia dla dzieci i młodzieży oraz Uniwersytet Trzeciego Wieku. Uczelnia ma uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie socjologii i prowadzi pełne studia w języku angielskim na kierunkach International Relations, Political Science oraz Master of Arts in Human Rights and Genocide Studies. Siedziba Collegium Civitas mieści się na XII piętrze Pałacu Kultury i Nauki, Plac Defilad 1 w Warszawie.
Europejskie Forum Właścicielek Firm jest zrzeszeniem pracodawczyń z różnych sektorów i branż, reprezentujących firmy o różnej wielkości i zasięgu. EFWF z uwagi na swój ogólnopolski zasięg i różnorodność ma kluczowe znaczenie dla realizacji celów projektu „Edukacja przez Całe Życie” - dostarcza diagnoz rynku pracy, rekomendacji oraz jest konsultantem programu. Wspiera realizację projektów edukacyjnych, dostarczając zarówno wglądu w potrzeby edukacyjne rynku profesjonalnego, jak i szeroko traktując ideę kształcenia ustawicznego. EFWF bierze intensywny udział w tworzeniu nowoczesnego podejścia do edukacji – z jednej strony traktując poszerzanie wykształcenia, jako inwestycję w rozwój profesjonalny kadr zarządzających w organizacjach – z drugiej strony entuzjastycznie wspierając realizację szerszych potrzeb intelektualnych własnych członkiń i członków.
Edukacja przez Całe Życie – Program Collegium Civitas – to projekt realizowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt zakłada kumulatywny rozwój potencjału dydaktycznego Collegium Civitas w obszarze kształcenia ustawicznego m.in. poprzez uruchomienie kompleksowego programu life long learning, obejmującego 5 nowych dwusemestralnych kierunków studiów podyplomowych, serię specjalistycznych warsztatów oraz cykle szkoleń z umiejętności społecznych. Realizacja projektu rozpoczęła się w październiku 2010 roku.