(Neo)sarmatyzm na UMK w Toruniu – konferencja

W dniach 22-23 września 2026 roku Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu gości badaczy i studentów podczas konferencji naukowej pt. „(Neo)sarmatyzm w kulturze polskiej po 1989”. Wydarzenie organizowane przez Katedrę Antropologii Literatury i Nowych Mediów oraz Katedrę Kulturoznawstwa z Wydziału Humanistycznego UMK skupia się na zjawisku neosarmatyzmu. To przestrzeń do dyskusji dla osób zainteresowanych systematycznym zbadaniem nawiązań do tradycji szlacheckiej oraz oceną przydatności samego pojęcia sarmatyzmu we współczesnym dyskursie naukowym.

Główna tematyka konferencji naukowej na toruńskiej uczelni

Współczesna kultura polska wciąż czerpie z wzorców staropolskich, choć do tej pory zjawisko to naświetlano jedynie okazjonalnie. Głównym punktem trwających przez dwa dni obrad jest wielopłaszczyznowa analiza neosarmatyzmu po 1989 roku. Prelekcje i dyskusje badają obecność tych tradycji w popkulturze, publicystyce, polityce, programach szkolnych oraz w kontekście tzw. „zwrotu ludowego” i „kampu sarmackiego”.

Dla zgromadzonych uczestników konferencja naukowa UMK stanowi akademickie forum dyskusyjne. Prelegenci analizują funkcjonowanie neosarmatyzmu jako formy pamięci kulturowej i ideologicznego zaplecza polskiej polityki. Zwracają uwagę na fakt, że tradycja szlachecka wciąż ewoluuje, wchodząc w relacje z nowoczesnością. Ważną częścią programu są dwa wykłady gościnne: dr. hab. Mateusza Wyżgi, prof. UKEN („Ludowa historia szlachty? O przenikalności międzystanowej społeczeństwa staropolskiego”) oraz dr. hab. Macieja Parkitnego, prof. UAM („Sarmatyzm, sarmatyzmy. Kłopoty z pojęciem”). Uczestnicy spotkania omawiają m.in. kwestię ewentualnego sformułowania nowej definicji sarmatyzmu lub zastąpienia jej innymi pojęciami.

Dla kogo przeznaczone są debaty o literaturze i nowych mediach

Wydarzenie zrzesza osoby zaangażowane w analizę współczesnych form pamięci i tożsamości kulturowej. Grupa docelowa to przede wszystkim naukowcy z całego kraju reprezentujący literaturoznawstwo, kulturoznawstwo, historię i socjologię, poszukujący platformy do wymiany myśli naukowej. Obecni na miejscu są także studenci, dla których studia humanistyczne, a w szczególności kulturoznawstwo, stanowią główną ścieżkę kształcenia. Dla studentów to szansa na udział w debatach o najnowszych nurtach w polskiej kulturze po 1989 roku.

Spotkanie gromadzi również osoby spoza grona pracowników naukowych – pasjonatów historii i kultury, którzy obserwują przeobrażenia polskiej tożsamości po przełomie ustrojowym. Obecna debata wpisuje się w cykl jesiennych wydarzeń naukowych organizowanych na toruńskiej uczelni.

*Tekst ma charakter informacyjno-edukacyjny i opiera się na ogólnodostępnych materiałach udostępnionych przez organizatorów. Informacje o tematyce oraz dacie wydarzenia są aktualne na dzień publikacji.*