Studenci z Poznania stworzyli sztuczną inteligencję mówiącą lokalną gwarą

W połowie października 2026 roku udostępniono projekt czworga magistrantów z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Narzędzie o nazwie Tej Aj pozwala na prowadzenie konwersacji z wirtualnym asystentem posługującym się gwarą poznańską. Cyfrowe rozwiązanie ma na celu ratowanie zanikającego dziedzictwa regionu i popularyzację lokalnego języka wśród młodszych pokoleń.

Jak działa Tej Aj i kim jest wirtualny rozmówca Eda z Wildy

Czworo studentów Wydziału Matematyki i Informatyki UAM w Poznaniu zrezygnowało z tworzenia standardowych asystentów głosowych na rzecz lokalnego przedsięwzięcia. Opracowali oni chatbota Tej Aj, który pozwala na swobodne prowadzenie rozmów w gwarze poznańskiej. Narzędzie zostało zintegrowane ze Słownikiem Gwary Miejskiej Poznania. Baza ta zawiera tysiące haseł, a pierwsze wydanie publikacji będącej jej fundamentem ukazało się w 1997 roku.

Sztuczna inteligencja w tym systemie wciela się w konkretną postać. Wirtualny rozmówca zyskał następujące cechy:

• posługuje się tożsamością Edy z Wildy,
• przedstawia się jako pracownik legendarnego zakładu Ceglorz.

Cyfrowy asystent nie tylko rozpoznaje lokalne słowa, ale używa ich w odpowiednim kontekście podczas konwersacji. W trakcie luźnej wymiany zdań sztuczna inteligencja wplata regionalne określenia takie jak tej, kejter, bimba czy szneka z glancem.

Instytucje wspierające projekt ratowania poznańskiego dziedzictwa

Głównym powodem powstania chatbota jest problem stopniowego zanikania regionalnej odmiany języka. Gwara poznańska, niegdyś powszechna w codziennych rozmowach, funkcjonuje dzisiaj głównie jako element tradycji przekazywany przez najstarsze pokolenia.

Studenci otrzymali wsparcie ze strony licznych instytucji. W realizację zadania zaangażowały się ekspertki zajmujące się gwarą na UAM, Poznańskie Centrum Dziedzictwa oraz uniwersytecka spółka AMUai. Opiekunem naukowym przedsięwzięcia został dyrektor Centrum Sztucznej Inteligencji UAM prof. Krzysztof Jassem. Twórcy przewidują docelowe rozwijanie zasobów internetowego słownika o kolejne pozycje. W przyszłości to cyfrowe narzędzie ma znaleźć zastosowanie w edukacji, turystyce oraz przy udostępnianiu cyfrowych zbiorów.

Ograniczenia techniczne oraz zasady bezpiecznego korzystania z chatbota

Narzędzie przeznaczone jest dla każdego: zarówno dla osób znających gwarę, jak i tych, którzy dopiero chcą ją poznać. Dostęp do rozmowy z AI jest darmowy, pozbawiony limitu miejsc oraz nie wymaga wcześniejszych zapisów czy pobierania dodatkowych materiałów. Nie ma też żadnych zniżek, ponieważ usługa udostępniana jest bezpłatnie. Aby przetestować wirtualnego rozmówcę, wystarczy wejść na stronę internetową pod adresem poznan.pl/slownik/.

Projekt ma charakter kulturalny i rozrywkowy, a obecnie znajduje się w fazie pilotażowej. Dyrektor Biura Cyfryzacji i Cyberbezpieczeństwa Urzędu Miasta Poznania oraz pełnomocnik prezydenta do spraw Smart City Michał Łakomski przypomniał o niezbędnych środkach ostrożności. Chatbot nie służy do obsługi spraw urzędowych, nie reprezentuje stanowiska magistratu i nie udziela wiążących interpretacji przepisów prawa. System może popełniać błędy, generować nieprecyzyjne odpowiedzi oraz tworzyć treści niezgodne z rzeczywistością.

*Powyższy tekst ma charakter informacyjno-edukacyjny i opiera się na udostępnionych szczegółach pilotażowego projektu z października 2026 roku. Należy pamiętać, że systemy oparte na sztucznej inteligencji mogą generować błędy, a podawane przez nie informacje w trakcie luźnej konwersacji nie zawsze są zgodne ze stanem faktycznym i aktualne na dzień dzisiejszy.*