Studenci Politechniki Krakowskiej wygrywają z projektem AgroSysIT

6 października 2026 roku poznaliśmy zwycięzców krajowego etapu konkursu Nagroda Jamesa Dysona. Główne wyróżnienie zdobyli inżynierowie z Politechniki Krakowskiej za projekt AgroSysIT. Skonstruowane przez nich przenośne urządzenie połączone z aplikacją mobilną pozwala na szybką analizę gleby w terenie. Rozwiązanie to ma pomóc rolnikom w optymalizacji kosztów nawożenia oraz ochronie środowiska naturalnego.

Zwycięstwo projektu AgroSysIT w polskiej edycji Nagrody Jamesa Dysona

Rozstrzygnięcie polskiego etapu nastąpiło 6 października 2026 roku. Konkurs Nagroda Jamesa Dysona jest przeznaczony dla studentów oraz absolwentów kierunków inżynieryjnych i związanych z projektowaniem. Warunkiem uczestnictwa jest przedstawienie wynalazku rozwiązującego realny problem, opisanie procesu jego rozwoju, sposobu działania oraz dostarczenie prototypu lub innego dowodu funkcjonalności. W tegorocznej edycji krajowej triumfowali polscy wynalazcy z Politechniki Krakowskiej: Aleksandra Sierakowska-Byczek, Klaudia Kuźmiak, Julia Radwan-Pragłowska i Łukasz Janus. Opracowali oni AgroSysIT, czyli przenośne urządzenie do badania gleby. Zespół otrzymał nagrodę w wysokości 25 360 zł. Zwycięski sprzęt ma za zadanie wypełnić lukę między niedokładnymi testami polowymi a czasochłonnymi analizami laboratoryjnymi. Organizatorem przedsięwzięcia obecnego w 28 krajach i regionach jest Fundacja James Dyson, którą założył Sir James Dyson. W ciągu 21 lat istnienia inicjatywy przyznano ponad 400 nagród o łącznej wartości przekraczającej 1,5 mln funtów. W polskim jury zasiedli między innymi założyciel Grupy Spider’s Web Przemysław Pająk oraz inżynier marki Dyson Andrzej Pakuła.

Sposób działania mobilnego analizatora gleby z aplikacją

Urządzenie opiera się na dwóch optycznych metodach pomiarowych: absorbancji i fluorescencji. Działanie sprzętu wymaga przygotowania próbki z odczynnikiem w specjalnej kuwecie. Analiza wykorzystuje system diod LED oraz detektory. Zebrane w ten sposób dane trafiają z urządzenia do dedykowanego oprogramowania na telefon. Aplikacja mobilna na podstawie krzywych kalibracyjnych określa odczyn pH gleby, dokładną zawartość składników odżywczych oraz obecność wybranych zanieczyszczeń. Cały proces zachodzi bezpośrednio w terenie, dostarczając wyniki o charakterze ilościowym. Takie podejście eliminuje konieczność wysyłania próbek i oczekiwania na raporty z zewnętrznych jednostek badawczych.

Ekologiczny i finansowy cel precyzyjnego nawożenia

Rozwój wynalazku ma na celu wsparcie rolnictwa precyzyjnego poprzez optymalizację nawożenia. Dostosowanie dawki do faktycznych potrzeb gruntu pozwala rolnikom zmniejszyć wydatki na zakup zbędnych nawozów. Zbyt intensywna aplikacja środków chemicznych prowadzi do zanieczyszczenia gleby, degradacji wód oraz emisji gazów cieplarnianych. Organizacja FAO udostępniła dane za 2023 rok, według których globalna nadwyżka nawozów na gruntach uprawnych wyniosła 85 mln ton dla azotu, 11 mln ton dla potasu oraz 7 mln ton dla fosforu. Projekt jest współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu LIDER XIII pod numerem LIDER13/0249/2022. Twórcy AgroSysIT planują rozszerzenie ochrony patentowej, przeprowadzenie testów w rzeczywistych warunkach polowych, a w dalszej perspektywie komercjalizację rozwiązania i założenie spółki typu spin-off przy Politechnice Krakowskiej.

Pozostali polscy finaliści i kolejne etapy międzynarodowych zmagań

Do międzynarodowego etapu zakwalifikowały się łącznie trzy polskie projekty. Oprócz zwycięskiego analizatora w gronie tym znalazł się system Intelligent Hives, znany także jako BeeHUB, którego autorem jest Sebastian Górecki. Zasilane solarnie urządzenie do monitorowania uli wykorzystuje czujniki i sztuczną inteligencję, by ostrzegać pszczelarzy o chorobach, kradzieżach czy stresie pszczół. Trzecim z wyróżnionych wynalazków jest TS Walker. Stworzony przez Jakuba Cichonia i Natalię Rzadek teleskopowy chodzik ułatwia osobom starszym oraz z ograniczoną mobilnością bezpieczne wchodzenie po schodach.

Kolejne ogłoszenia w ramach konkursu wyznaczono na 14 października 2026 roku, gdy ogłoszona zostanie lista 20 najlepszych projektów na świecie. Ostatecznych globalnych zwycięzców ogłosi sam Sir James Dyson 4 listopada 2026 roku. Na najlepszych wynalazców w puli międzynarodowej czeka ponad 146 000 zł.